Tel. +31 (0) 33 760 0270

Klant van de belastingdienst


Lees nu de nieuwe collumn van Renske Heddema



Eerlijk

Zwitsers zien zichzelf graag, net als Nederlanders, als hardwerkende, nette burgers. Beide volken zijn slimme zakenlieden en ze zitten overal ter wereld. Thuis zorgt hun calvinistische instelling ervoor dat ze lange uren maken, zaterdags hun auto wassen en het trappenhuis in hun flatgebouw keurig houden. Dat laatste is trouwens al ietsje meer Zwitsers dan Nederlands, want Zwitsers zijn huurders en wonen in appartementen.

Waar ze fundamenteel in verschillen is hun gevoel voor privacy. Dat geldt niet alleen voor de toegang tot hun woning, maar ook voor de omgang met hun geld. Dat Zwitsers je niet snel thuis uitnodigen, is bekend, maar dat ze de fiscus op afstand kunnen houden is dat minder. Als ze ergens het land aan hebben, is dat aan ‘de glazen portemonnee’, zoals ze dat hier noemen. Wat ze daarin hebben zitten blijft privé, totdat ze zelf besluiten openheid van zaken te geven.

De basis van die houding én van de coulante overheid is dat de belastingvoet bescheiden is.  Als je het tarief als redelijk ervaart, betaalt dat makkelijker. Ook betaal je je belasting achteraf zelf. De fiscus heeft het steevast over ‘klanten’ en verstuurt een paar keer per jaar rekeningen met acceptgiro’s. Dat er inhoudingen worden gepleegd door de werkgever is ondenkbaar. Bovendien bestaat voor de inwoners van dit land nog steeds het bankgeheim. Het betekent dat het aan de burger zelf wordt overgelaten een keurig overzicht van bank- en spaartegoeden, levensverzekeringen en andere bezittingen te maken. Ik kreeg laatst bijna een rolberoerte toen ik hoorde dat de fiscus in Nederland tegenwoordig zelfs je bankrekeningen automatisch invult. Van vertrouwen tussen staat en burger, hier een essentieel uitgangspunt, is in Nederland geen sprake.

Toch staat dat vertrouwen hier ook onder druk. Elke tiende inwoner heeft belastingschuld. Het sturen van aanmaningen kost geld; bovendien wordt langdurige schuld geregistreerd en daar kan de burger later veel last van krijgen. Daarom wil kanton Bazel, dat jaarlijks 80 miljoen schuld heeft uitstaan bij burgers, de werkgevers verplichten 10 % van het loon in te houden en dat geld rechtstreeks aan de fiscus over te maken. Het gaat om een voorschot en de werknemer (m/v) kan nee zeggen. Andere kantons overwegen hetzelfde te gaan doen. Niettemin gaat het voorstel volgens de Neue Zürcher Zeitung lijnrecht in tegen het liberale zelfbegrip van Zwitserland. Want Zwitsers zijn autonoom en eerlijk. Totdat het tegendeel bewezen wordt.

Door Renske Heddema

Zurich, 30 mei 2017.

Renske Heddema is Zwitserland correspondent van o.a. Elsevier, Trouw, Knack, de Nederlandse en Belgische publieke omroep. Ze woont in Zurich en is daar covoorzitter van de Adviesraad van Buitenlanders. Elke maand verzorgt ze een column voor Schmidt Global.