Tel. +31 (0) 33 760 0270

De prijs van Swissness


Renske Heddema


Terug van vakantie sta ik minutenlang te klungelen bij de kassa van de supermarkt. Na de tweede foutmelding weet ik eindelijk weer wat mijn Zwitserse pincode is. Het lijkt haast een signaal. De kassabon wijst een bedrag aan dat makkelijk anderhalf keer, zo niet twee keer hoger ligt dan dat in Nederland. Dat is altijd weer even slikken. ‘Welkom terug in hoge-prijzen-land Zwitserland’ schampert mijn tweede ik.

Mijn innerlijke commentaarstem maakt de eerste dagen na de vakantie sowieso al overuren. Wat zijn die Zwitsers eigenlijk opgeprikt, met hun keurige outfits, alsof ze elke dag op sollicitatie moeten. Wat onpersoonlijk en afgemeten hun gedrag in het openbaar vervoer. Nee, neem dan die Amsterdamse tramchauffeur die door de intercom roept: ‘Gaan we lekker vandaag?‘  Het warme bad dat Nederland heet wijkt langzaam voor de alledaagse werkelijkheid. Eigenlijk best lekker dat het hier relatief rustig is, de straten schoon, de mensen keurig. En wat een gevoel van privacy, als er om je heen een andere dan je moerstaal wordt gesproken.

En ik mag dan even moeite hebben met de Zwitserse prijzen: in de hele wereld is men graag bereid meer te betalen voor alles wat uit Zwitserland komt. Zwitserse horloges behoren tot de duurste ter wereld. Lindt chocolade en Victorinox zakmessen vind je op A- locaties van Mexico tot Shanghai. We merken er als consumenten minder van, maar ook verfijnde onderdelen voor de machine-industrie zijn vaak Zwitsers. De brandveilige coating van uw vliegstoelstoel: vlotte kans dat het van Zwitserse makelij is. Sensoren die de eerste regendruppels op uw voorruit voelen en de ruitenwissers inschakelen: ze komen vaak uit Zwitserland. Met hun ‘nicheproducten’ hebben de Zwitsers zich zorgvuldig nestjes gebouwd in de wereldmarkt waar anderen niet meer bij kunnen.  Zwitserse kwaliteit: elke waar heeft zijn prijs.

Voor de zesde keer op rij is Zwitserland uitgeroepen tot het meest innovatieve land ter wereld.

Dit kleine landje zonder eigen grondstoffen móet het wel hebben van de inzet van knappe koppen en de slimme verwerking van halffabricaten van elders. Ook in hun marketing pakken de Zwitsers het slim aan. De Zwitserse regering heeft een speciale ambassadeur voor Public Relations met een ruim budget.  Bij de Olympische Spelen in Rio was het House of Switzerland een klein dorp met ijsbaan en een besneeuwde heuveltop, met vrije toegang voor iedereen.  De Brazilianen hadden er graag lange wachttijden voor over. Hun kinderen dromen nu al van hun eerste bezoek aan het Alpenland.

Terwijl de stapels rode T-shirts met het witte kruis in de winkels toenamen, is ‘Swissness’ mode geworden. Jarenlang heeft het Zwitserse parlement erover gesteggeld welke producten de Zwitserse vlag mogen dragen. Nu is het predicaat wettelijk beschermd. Vanaf 1 januari 2017 mogen alleen levensmiddelen die voor 80 % uit Zwitserse grondstoffen bestaan en die hier gemaakt worden, ‘Made in Switzerland’ heten. Voor de gespecialiseerde toeleveranciers in de machine-industrie is dat niet nodig. Daar wéet de wereld gewoon welk prijskaartje er hangt aan Swissness.